सत्र १८७ : अरुण शौरी यांची चार पुस्तके : हेरंब ओक

०८।०९।२०२२

सत्र १८७ वे:

विषय : अरुण शौरी यांची चार पुस्तके

सादरकर्ते : हेरंब ओक

The Show must go on !, रंगभूमीशी निगडित असणार्‍या प्रत्येक व्यक्तीला हे वाक्य जवळजवळ वेदमंत्राएवढंच पवित्र आहे. मात्र दैनंदिन आयुष्यातदेखील अनेकदा हा मंत्र आचरणात आणावा लागतो. शब्दांगणचं १८७वं सत्र पूर्वनियोजनानुसार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या शैक्षणिक धोरणावर होणार होतं. मात्र ऐनवेळी झालेल्या मुसळधार पावसामुळे व विस्कळीत झालेल्या लोकलसेवेमुळे नियोजित वक्ते सत्रासाठी उपस्थित होऊ शकले नाहीत. मात्र सत्र रद्द करावं लागू नये यासाठी आपल्या शब्दांगण परिवाराचे सदस्य हेरंब ओक यांनी अरुण शौरींच्या चार पुस्तकांवर अत्यंत अप्रतिम सत्र घेतलं. विशेष उल्लेखाची बाब म्हणजे आपण वाचलेल्या पुस्तकांच्या नोट्स काढून ठेवण्याच्या सवयीमुळे अतिशय कमी पूर्वतयारीवर देखील एक परिपूर्ण सत्र त्यांनी सादर केले. हा गुण प्रत्येक उत्साही वाचकाने अंगी बाणवावा असा आहे यात शंका नाही. अरुण शौरी हे अनेक वाचकांना उत्तम स्तंभलेखक म्हणून परिचित आहेत. त्यांच्या आत्मवंचना, गव्हर्नन्स, ख्यातनाम इतिहासकार आणि फतव्यांचे जग या पुस्तकांवर हे सत्र सादर झालं. अरुण शौरी हे त्यांच्या अभ्यासपूर्ण लेखनशैलीमुळे सुपरिचित आहेतच; ही चार पुस्तकेही त्याला अपवाद नाहीत. या चार पुस्तकांमध्ये भारत-चीन संबंध, प्रशासकीय सेवेतील समन्वयाचा अभाव, तथाकथित इतिहासकारांमुळे झालेली इतिहासाची मोडतोड आणि इस्लामी धर्मातील फतवे या अत्यंत वेगळ्या आणि चाकोरीबाहेरच्या विषयांवर भाष्य केलेलं आहे.  त्यामुळे या वेगळ्या पुस्तकांवरचं तितकंच वेगळं पण रंजक सत्र नक्की ऐका !

हे सत्र ऐकण्यासाठी खालील दुव्यावर टिचकी मारा !

सत्र १८६ : आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके : विशाल कवीश्वर

२५।०८।२०२२

सत्र १८६ वे:

विषय : आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके

सादरकर्ते : विशाल कवीश्वर

अगदी ठरवून नसलं तरी अमृतमहोत्सवी स्वातंत्र्यदिनाचा माहोल अजून शब्दांगण मध्ये टिकून आहे. आजचं सत्र अतिशय खास... आद्य क्रांतिकारक  वासुदेव बळवंत फडके यांच्यावर होणार आहे.  मुळात किर्तनकारांच्या घराण्यातून आले असल्याने विषय रंगवून सांगण्याची हातोटी असलेले, उभरते व्याख्याते,  विशाल कवीश्वर आजचं सत्र घेणार आहेत. विषय, आपण सर्वांनीच ऐकावा असा आहे. थोडासा दुर्लक्षित असलेला हा विषय ऐकायला नक्की या...

हे सत्र ऐकण्यासाठी खालील दुव्यावर टिचकी मारा !

सत्र १८५ : Savarkar : A Contested Legacy - विक्रम संपथ : मुकुल आव्हाड

१८।०८।२०२२

सत्र १८५ वे:

पुस्तक : Savarkar : A Contested Legacy

लेखक : विक्रम संपथ

सादरकर्ते : मुकुल आव्हाड

जेव्हा लोकमानस दुभंगलेलं असतं त्यावेळेस कोणत्याही महत्वाच्या नेत्याच्या जीवन आणि शिकवणीविषयी वादंग आपसूकच तयार होतात. त्याची कारणं खरंतर नैसर्गिक अशीच. पण त्यातही आपण आपल्या फूटपट्ट्या घेऊन त्यांचे मूल्यमापन करायला लागलो कि हा प्रश्न अधिकच गंभीर होतो. सावरकर हा विषय तर सध्याच्या काळात अधिकच पेटलेला आहे. अशा वेळेस राजकारणाच्या पलीकडे जाऊन विक्रम संपथयांनी सावरकरांवर लिहिलेल्या पुस्तकावर आज मुकुल आव्हाड बोलणार आहे. याच पुस्तकाचा पहिला भाग एका अर्थाने म्हटला तर आपल्या सगळ्यांना भावणारा होता. अर्थात सावरकरांच्या जीवनपटात पहिला भाग हा निःसंशय अतिशय तेजाने भारलेला. जीवनातील दुसऱ्या भागाने मुत्त्सद्देगिरीने धाडसावर कुरघोडी केलेली. या मुत्त्सद्देगिरीवर मतमतांतरे आणि टोकाचे मतभेद. मुकुल आज 'सावरकर: कॉंटेस्टेड लीगसी' या पुस्तकावर बोलणार आहे. विक्रम संपथ यांचे पहिले पुस्तक डोक्यावर घेतलेल्या अनेकांनी त्यांच्या दुसऱ्या पुस्तकाबद्दल सोयीस्कर मौन बाळगले होते. म्हणूनच आजच्या सत्राबद्दल उत्सुकता. आपल्या विषयाला इतरत्र अभ्यासाची जोड देण्यात मुकुल यशस्वी झाला आहे. त्यामुळेच आजच्या सत्राविषयी अतिशय उत्सुकता आहे. 

हे सत्र ऐकण्यासाठी खालील दुव्यावर टिचकी मारा !

सत्र १८४ : हटके भटके - निरंजन घाटे : वृंदा कुलकर्णी (उत्तरार्ध सत्र)

 ०४।०८।२०२२

सत्र १८४वे: (उत्तरार्ध सत्र)

पुस्तक : हटके भटके

लेखक : निरंजन घाटे

सादरकर्त्या : वृंदा कुलकर्णी

 सिल्क रूट अर्थात प्राचीन रेशीम मार्गाने प्रवास करत भारतात प्रवेश करणारी एक कलंदर स्त्री..

* हनुमंताने ज्या मार्गाने द्रोणागिरी पर्वत उचलून आणला त्या मार्गाचा मागोवा घेणारी एक धडपडी, धाडसी स्त्री..

* नेपोलियनच्या अखेरच्या दिवसांतल्या घडामोडींचा मागोवा घेणारी एक अभ्यासक स्त्री..

* कामशास्त्र या विषयाचा प्रचंड अभ्यास असणारा आणि त्यावर ग्रंथ लिहिणारा, मक्का-मदिनेत जाऊन आलेला एक अवलिया विद्वान भटक्या..

* उंट आणि त्यांची जीवनशैली या विषयाच्या अभ्यासासाठी आपलं अवघं आयुष्य वेचणारी एक विदुषी..

* भारतातल्या मॉन्सून आणि त्याच्या प्रवासाचा बारकाईने अभ्यास करणारा एक अभ्यासक..

यातली एकही घटना आणि पात्र काल्पनिक किंवा कपोलकल्पित नाही की मार्वल/डीसी युनिव्हर्स मधली सुपर ह्युमन-सुपर हिरो नाहीत. ही सगळी आपल्यासारखीच खरीखुरी हाडामासाची सामान्य माणसं आहेत. अशा या दुर्दम्य इच्छाशक्ती आणि धाडसाने प्रेरित असलेल्या आणि वर्षानुवर्षे सतत आपल्या लक्ष्याच्या दिशने, ध्येयाच्या दिशेने नजर खिळवून ठेवलेल्या अवलिया, कलंदर, भटक्या अभ्यासकांच्या चरित्रांचा प्रवास आज आपल्यासमोर मांडणार आहेत आपल्या वृंदाताई अर्थात ॲडव्होकेट वृंदा कुलकर्णी.

हे सत्र ऐकण्यासाठी खालील दुव्यावर टिचकी मारा !

सत्र १८३ : हटके भटके - निरंजन घाटे : वृंदा कुलकर्णी (पूर्वार्ध सत्र)

२८।०७।२०२२

सत्र १८३वे: (पूर्वार्ध सत्र)

पुस्तक : हटके भटके

लेखक : निरंजन घाटे

सादरकर्त्या : वृंदा कुलकर्णी

 सिल्क रूट अर्थात प्राचीन रेशीम मार्गाने प्रवास करत भारतात प्रवेश करणारी एक कलंदर स्त्री..

* हनुमंताने ज्या मार्गाने द्रोणागिरी पर्वत उचलून आणला त्या मार्गाचा मागोवा घेणारी एक धडपडी, धाडसी स्त्री..

* नेपोलियनच्या अखेरच्या दिवसांतल्या घडामोडींचा मागोवा घेणारी एक अभ्यासक स्त्री..

* कामशास्त्र या विषयाचा प्रचंड अभ्यास असणारा आणि त्यावर ग्रंथ लिहिणारा, मक्का-मदिनेत जाऊन आलेला एक अवलिया विद्वान भटक्या..

* उंट आणि त्यांची जीवनशैली या विषयाच्या अभ्यासासाठी आपलं अवघं आयुष्य वेचणारी एक विदुषी..

* भारतातल्या मॉन्सून आणि त्याच्या प्रवासाचा बारकाईने अभ्यास करणारा एक अभ्यासक..

यातली एकही घटना आणि पात्र काल्पनिक किंवा कपोलकल्पित नाही की मार्वल/डीसी युनिव्हर्स मधली सुपर ह्युमन-सुपर हिरो नाहीत. ही सगळी आपल्यासारखीच खरीखुरी हाडामासाची सामान्य माणसं आहेत. अशा या दुर्दम्य इच्छाशक्ती आणि धाडसाने प्रेरित असलेल्या आणि वर्षानुवर्षे सतत आपल्या लक्ष्याच्या दिशने, ध्येयाच्या दिशेने नजर खिळवून ठेवलेल्या अवलिया, कलंदर, भटक्या अभ्यासकांच्या चरित्रांचा प्रवास आज आपल्यासमोर मांडणार आहेत आपल्या वृंदाताई अर्थात ॲडव्होकेट वृंदा कुलकर्णी.

हे सत्र ऐकण्यासाठी खालील दुव्यावर टिचकी मारा !

सत्र १८२ : एक पूर्ण नीला : प्रज्ञा गोखले

२१।०७।२०२२

सत्र १८२ वे:

विषय : एक पूर्ण नीला  ( कर्तबगार IAS अधिकारी, नीला सत्यनारायण यांच्या साहित्याचा वेध )

सादरकर्त्या : प्रज्ञा गोखले

मंडळी, आजचं शब्दांगण आदर्श वाटावा असं व्यक्तित्व आणि करिअर असणाऱ्या नीला सत्यनारायण यांच्यावर होतंय. प्रशासकीय सेवेत कार्यरत असूनदेखील आपल्यातील साहित्यिक जिवंत ठेवणार्‍या नीला सत्यनारायण यांनी कादंबरी, कविता, कथा,लघुकथा अशा निरनिराळ्या साहित्यप्रकारांमध्ये लेखन केलेलं आहे. त्याचबरोबर महाराष्ट्र टाईम्स या दैनिकातून त्या सगुण निर्गुण या सदरातून चिंतनशील लेखनदेखील करत होत्या. २०२० च्या कोरोना लाटेमध्ये दुर्दैवाने त्यांचे निधन झाले. मात्र निधनानंतर त्यांचे लॉकडाऊन डायरीज हे आपल्या क्वॉरंटाईनच्या अनुभवाविषयी सांगणारे पुस्तकदेखील प्रकाशित झाले. अशा शेवटच्या क्षणापर्यंत पुस्तके आणि लेखनाशी असलेला संबंध जपणार्‍या नीला सत्यनारायण यांच्या समग्र साहित्याचा या सत्रात वेध घेतला त्यांचा काही काळ प्रत्यक्ष सहवास लाभलेल्या प्रज्ञा गोखले यांनी.. त्यामुळे एका चिंतनशील मात्र सहजसोप्या साहित्याची सफर घडवून आणणारे हे सत्र अजिबात चुकवू नका.

हे सत्र ऐकण्यासाठी खालील दुव्यावर टिचकी मारा !